शेख हमद बिन खलिफा अल थानी र नेपालको आत्मीय सम्बन्ध
- प्रोफेसर मोहम्मद रमजान अली मियाँ
- असार २८, २०८३
- 0
महामहिम फादर अमिर शेख हमद बिन खलिफा अल थानी को शासनकाल (सन् १९९५–२०१३) कतारको इतिहासमा आधुनिकीकरण, आर्थिक विकास र अन्तर्राष्ट्रिय पहिचान निर्माणको स्वर्णिम युगका रूपमा चिनिन्छ। उहाँको दूरदर्शी नेतृत्वमा कतारले ऊर्जा, पूर्वाधार, शिक्षा, स्वास्थ्य र सेवा क्षेत्रमा तीव्र प्रगति गर्दै विश्वका विभिन्न देशका श्रमिक तथा आप्रवासीहरूका लागि प्रमुख रोजगारी गन्तव्यको रूपमा आफूलाई स्थापित गर्यो। यस विकास यात्रामा नेपाली समुदायले पनि महत्वपूर्ण अवसर प्राप्त गर्यो।
शेख हमद बिन खलिफा अल थानीको नेतृत्वकालमा कतारको निर्माण, पूर्वाधार विकास, प्राकृतिक ग्यास (LNG) उद्योग, व्यापार तथा सेवा क्षेत्रको तीव्र विस्तार भयो। यस विकासका लागि आवश्यक जनशक्तिमा नेपाललगायत विभिन्न देशका लाखौं श्रमिकहरूले योगदान गर्ने अवसर पाए। यही क्रममा कतारमा नेपाली समुदायको संख्या उल्लेखनीय रूपमा वृद्धि भयो र नेपाली श्रमिकहरूले आफ्नो मेहनत, सीप र इमानदार सेवाबाट कतारको विकास यात्रामा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरे।
कतारमा कार्यरत नेपालीहरूले पठाएको विप्रेषण (Remittance) ले नेपालको अर्थतन्त्रमा ठूलो योगदान पुर्याएको छ। यसले लाखौं नेपाली परिवारको शिक्षा, स्वास्थ्य, आवास तथा आर्थिक जीवनस्तर सुधार गर्न सहयोग गरेको छ। यसरी कतारको विकास र नेपाली श्रमिकहरूको योगदानबीच एक गहिरो आत्मीय सम्बन्ध स्थापित भएको छ।
नेपाल–कतार सम्बन्धमा उच्चस्तरीय भेटवार्ता
फादर अमिर शेख हमद बिन खलिफा अल थानीको नेतृत्वकालमा नेपाल र कतारबीचको कूटनीतिक तथा जनस्तरीय सम्बन्ध अझ मजबुत बन्दै गयो। दुई देशका नेतृत्वबीच भएका उच्चस्तरीय भेटवार्ताले आपसी विश्वास, मित्रता र सहकार्यलाई नयाँ उचाइ प्रदान गर्यो।
नेपालका पूर्व प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइराला र कतारका तत्कालीन अमिर शेख हमद बिन खलिफा अल थानी बीच भएको भेटवार्ताले दुई देशबीचको सम्बन्ध विस्तारमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको थियो। यस्ता भेटहरूले श्रम, आर्थिक सहयोग र दुई देशबीचको मैत्रीपूर्ण सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउने आधार तयार गरे।
त्यसैगरी, नेपालका पूर्व राजा ज्ञानेन्द्र शाह को कतार भ्रमणका क्रममा उहाँले महामहिम शेख हमद बिन खलिफा अल थानी सँग भेटवार्ता गर्नुभएको थियो। उक्त भ्रमणले नेपाल र कतारबीचको ऐतिहासिक सम्बन्ध, आपसी सम्मान र मित्रताको भावनालाई प्रतिबिम्बित गरेको थियो।
नेपालमा गणतन्त्र स्थापना भएपछि बनेका नेपालका प्रथम राष्ट्रपति डा. रामवरण यादव र कतारका फादर अमिर शेख हमद बिन खलिफा अल थानी बीच भएको भेटवार्ताले पनि दुई देशबीचको सम्बन्धलाई निरन्तरता र नयाँ आयाम प्रदान गर्यो। राष्ट्रप्रमुख तहमा भएको यस प्रकारको सम्पर्कले नेपाल र कतारबीचको पारस्परिक सम्मान, सहयोग र मित्रताको सम्बन्धलाई अझ बलियो बनाएको थियो।
मानवीय सहयोग र सद्भाव
कतारले विभिन्न कठिन परिस्थितिमा नेपालप्रति सहयोग र सद्भाव देखाउँदै आएको छ। विशेषगरी सन् २०१५ को विनाशकारी भूकम्पपछि कतारबाट नेपाललाई प्राप्त मानवीय सहयोगले दुई देशबीचको सम्बन्धलाई अझ गहिरो बनायो। यसले कतार र नेपालबीचको सम्बन्ध केवल कूटनीतिक तहमा सीमित नभई मानवता, सहकार्य र आपसी सद्भावमा आधारित रहेको देखाउँछ।
नेपाली समुदायको दृष्टिकोणबाट फादर अमिरको विरासत
नेपाली समुदायको दृष्टिकोणबाट हेर्दा, फादर अमिर शेख हमद बिन खलिफा अल थानीको योगदान केवल कतारको विकासमा मात्र सीमित छैन। उहाँको नेतृत्वमा सिर्जना भएको आर्थिक समृद्धि, स्थायित्व र रोजगारीको वातावरणले कतारमा रहेका नेपालीसहित लाखौं आप्रवासी समुदायलाई आफ्नो भविष्य निर्माण गर्ने अवसर प्रदान गर्यो।
आज कतारमा रहेका नेपालीहरू कतारको विकास यात्राका साझेदार बनेका छन्। नेपाल–कतार मित्रता, नेपाली श्रमिकहरूको अवसर, दुई देशबीचको उच्चस्तरीय सम्बन्ध र जनस्तरीय आत्मीयता फादर अमिर शेख हमद बिन खलिफा अल थानीको सकारात्मक विरासत (Legacy) को महत्वपूर्ण हिस्सा बनेको छ।
आधुनिक कतारका निर्माता तथा नेपाल–कतार मैत्री सम्बन्धका एक महत्वपूर्ण पात्रका रूपमा फादर अमिर शेख हमद बिन खलिफा अल थानीलाई नेपाली समुदायले सम्मान, कृतज्ञता र आत्मीयताका साथ स्मरण गर्नेछ।












